اگر باز هم برای کمخوابی بهانه میآوری، شاید این آمار تلنگری باشد که نیاز داری. یک مرور سیستماتیک جامع که در ژانویه ۲۰۲۶ در مجله Sleep Medicine Reviews منتشر شد، رابطه هولناکی بین خواب ناکافی و بیومارکرهای بیماری آلزایمر پیدا کرده است.
این تحقیق با بررسی ۲۰ مطالعه قبلی نشان داد افرادی که خواب کوتاهمدت دارند، سطوح بالاتری از پروتئینهای تاو و آمیلوئید بتا در مایع مغزی-نخاعی و خون خود دارند. این پروتئینها همان پلاکها و گرههای سمی هستند که مشخصه بیماری آلزایمر محسوب میشوند و به معنای واقعی کلمه مغز را تخریب میکنند.
آمار وحشتناکتر این است: یک مطالعه روی بیش از ۲۸۰۰ فرد بالای ۶۵ سال نشان داد کسانی که کمتر از ۵ ساعت در شب میخوابند، دو برابر بیشتر از افرادی که ۶ تا ۸ ساعت میخوابند، در معرض ابتلا به زوال عقل قرار دارند و احتمال مرگشان در عرض ۵ سال نیز دو برابر است. مطالعه اروپایی دیگری هم تأیید کرد که خواب ۶ ساعت یا کمتر در سنین ۵۰، ۶۰ و ۷۰ سالگی با ۳۰٪ افزایش ریسک زوال عقل مرتبط است.
نکته جالب دیگر درباره تأخیر در ورود به مرحله REM خواب است. تحقیقی در مجله Alzheimer’s & Dementia نشان داد افرادی که دیرتر از ۱۹۳ دقیقه پس از به خواب رفتن وارد فاز REM میشوند، بار بیشتری از پروتئینهای سمی آمیلوئید و تاو دارند. این یعنی نه تنها میزان خواب، بلکه کیفیت و معماری خواب هم در سلامت مغز حیاتی است. مغز تو در طول خواب عمیق خودش را تمیز میکند و اگر زمان کافی برای این کار نداشته باشد، زبالههای سمی روی هم انباشته میشوند.
